Bugun...


AKÜ’DE “CUMHURİYETİN İLANINA GİDEN SÜREÇ” ANLATILDI
AKÜ’DE “CUMHURİYETİN İLANINA GİDEN SÜREÇ” ANLATILDI

AKÜ’DE “CUMHURİYETİN İLANINA GİDEN SÜREÇ” ANLATILDI
+ -

 Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Fen Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Aydın tarafından Cumhuriyetin ilanının 93.yılı nedeniyle Atatürk Kongre Merkezinde “Cumhuriyetin İlanına Giden Süreç” konulu konferans verildi.

 

Aydın, konferansta yaptığı konuşmada Arapça kökenli olan Cumhuriyet kelimesinin “halk ve ahali” anlamlarına geldiğini belirterek bilgi felsefesi olarak “Cumhur” kökünden geldiğini kaydetti. Aydın, Cumhuriyet sözcüğü kavram olarak bakıldığında ilk defa 1848 yılında Mustafa Reşit Paşa’yla ilgili olarak padişaha yapılan bir uyarıda kullanıldığını söyledi.  Aydın, “1877 Anayasası ile padişahın, fikirleri anlatmak için ilan ve kabulüne mecbur olduğu meşrutiyet ise, bir yıl sonra kaldırılmıştı. Bundan sonra 30 yıl istibdat dönemi olarak da adlandırılan Sultan II.Abdülhamit’in yönetimiyle geçmiştir.1908’de II.Meşrutiyet ilan edilmiş anayasa tekrar yürürlüğe girmiş ama devlet bu defa Trablusgarp ve Balkan Savaşları arkasından da I.Dünya Savaşı ile meşgul olmak zorunda kalmıştır”dedi.

 

Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının Cumhuriyet fikrine değinen Aydın şunları söyledi:

 

“Mustafa Kemal en çok Namık Kemal’den etkilenir. Mehmet Emin Yurdakul ve Tevfik Fikret’te Mustafa Kemal’in etkilendiği isimlerdir. Mustafa Kemal,1906’da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin Selanik şubesini kurarken ‘Millet zulüm ve istibdat altında mahv oluyor. Hürriyet olmayan bir memlekette ölüm ve izmihlal vardır. Her terakkinin ve kurtuluşun anası hürriyettir. Kahhar bir İstibdada karşı ancak ihtilal ile cevap vermek ve köhneleşmiş olan çürük idareyi yıkmak, milleti hâkim kılmak, hulasa vatanı kurtarmak için sizi vazifeye davet ediyorum”diyerek, yine var olan yönetime karşı olduğunu belirtmiştir.”

 

Cumhuriyetin ilan edilmesi ve cumhuriyetin nitelikleri

 

Atatürk’ün zafer gibi inkılapları da, millet çoğunluğunun tasvibi ile vücuda getirdiğini söyleyen Aydın, “Atatürk inkılapları çok önceden tasarlamıştır. Ancak hayata geçirmek için uygun zamanın gelmesini beklemiştir. Mustafa Kemal Paşa Cumhuriyeti ilan etmekle yönetim biçimini çağdaşlığın ilk adımı olarak görmüş, daha okul yıllarında benimsemiş olduğu Cumhuriyet yönetimini uygulamaya koymuştur. Böylece Atatürkçülük siyasal yönetim biçimi olarak Cumhuriyeti benimsemiştir.Türkiye için yasal olarak tanıdığı tek yönetim biçiminin de Cumhuriyet olduğunu ortaya koymuştur” diye konuştu. Aydın “Türkiye Cumhuriyeti Devleti kuruluş süreci itibariyle, Türk tarihinde en büyük zorlukları yaşayan bir devlettir. Mustafa Kemal Paşa bu devleti kurarken, devletin ayakta kalması ve hayatını devam ettirebilmesi için, her türlü ayrıntıyı düşünmüştür. Bunlardan en önemlisi ise devletin bir ve bütün olarak Türk milli kimliği çerçevesinde hayatına devam etmesidir” ifadelerini kullandı.

 

AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsa Sağbaş, öğretim üyeleri ve öğrencilerin katıldığı konferans soruların cevaplanmasıyla sona erdi.






İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
YUKARI